به گزارش شهرآرانیوز؛ اگرچه برای ما ایرانیها ابراز عشق به ساحت ملکپاسبانِ ثامنالحجج، حضرت علیبن موسیالرضا (ع)، مقید و محصور به زمان و مکان نیست و قطبنمای قلبهایمان در غم و شادی، عید و عزا، همواره مشهدالرضا (ع) و زیارت امام مهربانیها را نشان میدهد؛ اما زمانهایی هستند که این ابراز عشق، بهقول امروزیها، ارزش افزوده، مییابد و آثار و برکاتش افزون میشود. یکی از این زمانها، ماه رجب است که زیارت حضرت خورشید از مستحبات مؤکد آن است. در این نوشتار، مروری خواهیم داشت بر برکات و فلسفه این تأکید ویژه بر زیارت در ماه رجب.
رجب، ماه نیایش است. سالکان و اهل معرفت، تکتک لحظات رجبالمرجب را قدر دانسته و توجهی خاص به آن مبذول میدارند؛ بهویژه آنکه بنابر روایات معتبر، منادیای در عرش الهی ندا میدهد: «أَیْنَ الرَّجَبِیُّونَ» (اهل رجب کجایند؟) برای بهرهمندی از برکات این ماه، اعمال بسیاری توصیه شده است؛ ازجمله مهمترین آنها، در کنار اذکار، ادعیه، نمازها و روزههای مؤکد، زیارت ثامنالائمه، امام رضا (ع) است. فضیلت این عمل تا بدان پایه است که زیارت آن حضرت (ع) در ماه رجب بر زیارت سایر ائمه (ع) افضل و برتر است.
در اهمیت و افضلیت زیارت امام رضا (ع) در ماه رجب، یکی از بهترین اسناد، حدیثی است که از امام جواد (ع) نقل شده است. از امام جواد (ع) سؤال شد:
«مردی حَج را بهجا آورد و عمره تمتع را هم بهجا آورد و به مدینه رفت و قبر پیامبر (ص) را زیارت کرد. سپس خدمت شما آمد و شما را زیارت کرد، در حالی که عارف بهحق شما بود و میدانست که شما حجت خدا بر خلق او هستی و به کربلا رفت قبر امام حسین (ع) را زیارت کرد، قبر موسیبنجعفر (ع) را نیز زیارت کرد و بهسوی سرزمین خود برگشت.
سال بعد نیز خداوند، حج را روزی و نصیب او کرد؛ آیا در این سال حج بهجا آورد، یا به خراسان به زیارت قبر پدر بزرگوار شما برود؟ کدام با فضیلتتر و برتر است؟» امام جواد (ع) در پاسخ فرمودند: «زیارت پدرم امام رضا (ع) بافضیلتتر و برتر است که البته باید در ماه رجب باشد.» (الکافی، ج ۴، ص ۵۸۴)
ماه رجب، ماه ولایت و موسمی است که انسان باید خودش را آماده کند تا به آن مقام شایستگى برسد و در ماه رمضان در مهمانى خدا شرکت کند؛ زیارت امام رضا (ع) البته با شرط «عارفاً ِبحقه» ما را آماده این ضیافت میکند؛ پیامبر اکرم (ص) درباره فضیلت زیارت امام رضا (ع) میفرمایند: «زود باشد که پارهاى از تن من در زمین خراسان مدفون گردد و هیچ مؤمنى زیارت نکند او را مگر آنکه حق تعالى بهشت را از براى او واجب گرداند و بدنش را بر آتش جهنم حرام گرداند» و در حدیث معتبر دیگر فرمودهاند: «پارهاى از بدن من در خراسان مدفون خواهد شد هر غمناکى که او را زیارت کند البته حق تعالى غمش را زائل گرداند و هر گناهکارى که او را زیارت کند البته خدا گناهانش را بیامرزد.»
این وعدههای پیامبر (ص) و نیز وعده خود امام رضا (ع) به دستگیری از زائران در سه موضع قیامت، وقتی کنار توصیه مؤکد به زیارت ایشان در ماه رجب قرار میگیرد، عقلهای سلیم و قلبهای پاک را متأثر و جذب میکند، تا با رعایت آداب، زیارت ایشان را بهجا آورند. از مهمترین این آداب معرفت به حق امام (ع) است.
حضرت ثامنالحجج (ع) خود در این باره میفرمایند: «هیچ یک از دوستانم مرا با آگاهی به حقم زیارت نمیکند مگر اینکه روز قیامت او را شفاعت خواهم کرد.» (وسائل الشیعه ج۱۰ ص۴۳۴) و نیز از امام جواد (ع) روایت شده که فرمودند: «برای کسی که قبر پدرم را در طوس، با شناخت حقّش، زیارت کند، بهشت را بر عهده لطف خدای عزوجل ضمانت میکنم.» (من لایحضره الفقیه ج۲ ص۵۸۳).
در کتاب «برگی از دفتر آفتاب»، سفارشات و نکات عمیقی از مرحوم آیتا... بهجت (ره) برای بهرهبرداری حداکثری از زیارت امام رضا (ع) نقل شده است. ایشان بر این توصیهها تأکید داشتند: زیارت شما قلبی باشد. در موقع ورود، اذن دخول بخواهید. اگر حال داشتید، به حرم بروید.
هنگامی که از حضرت رضا (ع) اذن دخول میطلبید و میگویید: «أأَدْخُلُ یا حُجَّةَ الله:ای حجت خدا، آیا وارد شوم؟»، به قلبتان مراجعه کنید و ببینید آیا تحولی در آن به وجود آمده و تغییر یافته است یا خیر. اگر تغییر حال در شما بود، بدانید حضرت (ع) به شما اجازه دادهاند. بهجتالعرفا همچنین توصیه کرده است: همه زیارتنامهها مورد تأیید هستند.
زیارت جامعه کبیره را بخوانید و زیارت امینالله مهم است. بگذارید این زیارتها را قلب شما بخواند؛ یعنی با زبان قلب خود بخوانید. لازم نیست حوائج خود را در محضر امام (ع) بشمارید؛ حضرت (ع) میدانند. در دعاها مبالغه نکنید. زیارت قلبی باشد. امام رضا (ع) به کسی فرمودند: «از بعضی گریهها ناراحت هستم!»
شاید این پرسش در ذهن بسیاری از ما شکل گیرد که آیا صرفا حضور در کنار مضجع شریف و عرض ارادت از نزدیک، شرط بهرهبردن از برکات زیارت امام رضا (ع) در همه اوقات، بهویژه ماه رجب، است؛ یا کسانی که به دلایل گوناگون امکان حضور در مشهدالرضا (ع) را ندارند نیز میتوانند زائر حضرت (ع) محسوب شوند؟
پاسخ روایات به این پرسش، مثبت است. چنانکه از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: «کسی که توان زیارت از نزدیکِ ما را ندارد، در جایی بلند قرار گیرد و دو رکعت نماز بخواند، سپس رو به سوی قبور ما کند و سلام دهد که [سلام او]به ما خواهد رسید.» (کامل الزیارات، باب ۹۶، ص ۲۸۶)